Kerstboomverlichting perikelen

Zoals elk jaar weer wilde ik snel de dag voor Kerstmis mijn kerstboom optuigen. En nadat de boom dan staat is het eerste wat je aanbrengt de verlichting. Vóór ik de lampjes in de boom hing eerst even gecontroleerd of ze allen nog brandden. Dat deden ze, dus overmoedig ging ik aan de slag alle 50 lampjes aan te brengen op de takken. Daarna kwam het tweede snoer aan de beurt, ook deze brandden braaf en alras hingen ze in de boom. De stekkers erin en jawel hoor, een serie lampjes brandde prachtig, de anderen allemaal uit. Het snoer met veel tegenzin er uit gehaald, na eerst geprobeerd te hebben de ellendelingen aan de praat te krijgen door de allemaal stevig aan te drukken. Tevergeefs.

Het was een crime de lampjes uit hun fitting te krijgen om ze door te meten. Merkwaardig genoeg, zéér tegen de natuurwetten in, was het niet eens het laatste lampje dat stuk was, ik meen het 41e.
Een nieuw lampje erin, en jawel hoor, ze brandden weer in volle glorie. Dus opnieuw aan de slag ze in de boom te bevestigen. Eindelijk was het grote moment dan aangebroken, de boom zou in volle glorie stralen. Ja toch? Nee dus! Zodra ik verwachtingsvol de stekkers in het stopcontact deed (eigenlijk heet zo'n ding wandcontactdoos) brandde alleen maar weer de eerste serie. Al mijn werk voor nop.

Intussen was het al ruim voorbij het nachtelijke uur, dus ik besloot een volgende poging maar tot de volgende dag uit te stellen. Met flink de pest in kon ik dan ook niet meteen de slaap vatten en bedacht hoe ik er nu op een handiger manier achter kon komen welk lampje nu weer de geest gegeven had.
Ineens had ik het, ik bedacht me dat wanneer er één lampje niet brandde, er geen stroom liep, ergo, tot aan het defecte lampje was de spanning 220V op de draad die op de fase aangesloten was en achter het lampje nul. Nu had ik het gevonden, ik viel tevreden in slaap.

De volgende dag moesten er nog wat boodschappen gedaan worden en in een winkel lag voor een bespottelijk lage prijs (8.95) een kerstboomverlichting met 100 lampjes en nog met KemaKeur ook.
Wat zal ik gaan zitten tobben dacht ik, voor dat geld kun je jezelf een hoop werk besparen.
Thuisgekomen het ding aangesloten op het stopcontact en zowaar, alle 100 peertjes deden het.

Opgewekt begon ik weer met ze in de boom te hangen, niet vermoedend dat ook deze wel weer eens rot zouden kunnen doen. En jawel, nadat ik een hele tijd bezig geweest was ze onder te brengen, tot dusver had ik maar ervaring met snoeren van 50 stuks, bleek ook nu niet één lampje te branden.
Om uit je vel te springen. Dus toch maar mijn in de nacht bedachte oplossing gevolgd. Daartoe moest ik eerst wel iets maken waarmee ik kon detecteren of er al dan niet spanning op het te onderzoeken stukje snoer tussen de lampjes in stond. Daarvoor heb ik onderstaande schakeling in elkaar geknutseld op een stukje experimenteerprint.

Het hart van deze "SCHAKELING" wordt gevormd door het IC MC14069, een hex inverter.
Door terugkoppeling naar de ingang reageert de eerste inverter als een analoge versterker, de versterking kan enigszins ingesteld worden met de potmeter van 50K.

Om de juiste polariteit op de basis van de transistor te krijgen volgen er nog twee inverters.
De overige ingangen heb ik aan de positieve voedingsspanning (9Volt batterij) gelegd.
Zodra je nu met de antenne, een kort draadje aangesloten op pen 1 van het IC, een spanningvoerende draad aanraakt gaat de LED branden.

Gewapend met deze schakeling onderzocht ik het snoer, het eerste draadstuk dat ik pakte was natuurlijk aangesloten op de nul, maar zodra ik de andere draad vanaf de stekker begon te volgen gaf deze keurig spanning aan tot ik bij het defecte lampje kwam. Bij de voorgaande was zowel voor als achter de spanning aanwezig, bij het defecte lampje maar aan een kant. In luttele tijd had ik het kapotte lampje te pakken en omdat ik niet het idee heb dat alleen mij maar zulke dingen overkomen, heb ik besloten dit op mijn site te zetten. Afgezien van kerstboomverlichting is het schakelingetje ook heel goed bruikbaar om onderbrekingen in snoeren e.d. op te sporen of leidingen die in de muur liggen.