Quizschakeling

 

Ik meende eens een leuke quizschakeling gevonden te hebben die wel leek te voldoen aan mijn wensen.
Maar er kleeft een nadeel aan dat, dat het best uitgelegd kan worden aan de hand van het schema.

De clockgenerator gevormd met IC1a en IC1b geeft weliswaar in hoog tempo pulsen af zodat de uitgangen Q0 tm Q9 duizenden malen per seconde even hoog worden, feit blijft de mogelijkheid blijft bestaan dat iemand die een fractie van een seconde later de knop indrukt toch scoort omdat zijn uitgang eerder hoog kan worden dan die van die het eerste de knop ingedrukt had. Immers veronderstel dat iemand uitgang Q0 heeft en een ander Q5. Drukt de eerste op zijn knop en is hij net te laat omdat zijn uitgang niet meer hoog is, dan kan de tweede het geluk hebben dat de puls nog net niet bij zijn uitgang gearriveerd is. En dan gaat zijn lampje aan. Vandaar dat ik gemeend heb een andere oplossing te zoeken waarbij dit onmogelijk wordt, om alle schijn van bedrog tegen te gaan.

 

Zodoende is de volgende schakeling een betere oplossing.

Hier is een schakeling getekend voor drie deelnemers, maar de schakeling kan uitgebreid worden tot elk aantal. Zodra iemand op een knop druk, zeg de schakelaar S1, dan wordt de uitgang 4 van IC1b hoog, de transistor wordt in geleiding gestuurd, de Led licht op en tevens wordt via de diode de ingang van IC3d hoog. Daardoor wordt uitgang 11 van dit IC laag en de ingangen 2 van de IC's dus ook. Zodat het niet meer mogelijk is door op een andere knop te drukken een Led aan te sturen. Druk je echter daarna op schakelaar SR dan worden de ingangen 9 van de IC's laag en daardoor uitgang 4 en de Led dooft. De ingangen van IC3d worden weer laag en de uitgang 11 hoog waardoor de schakeling opnieuw kan werken.

Het nadeel van deze schakeling is, zeker wanneer je het tot tien deelnemers uitbreidt, je veel meer IC's nodig hebt dan in de eerste schakeling, maar de prijs van deze IC's is zo laag dat dit geen ernstig bezwaar hoeft te zijn. Het voordeel is dat de CMOS IC's zo weinig stroom gebruiken dat de schakeling door een batterij gevoed kan worden. En we willen toch eerlijk spelen?

Elektronische dobbelsteen

Nu we toch aan het gokken zijn, ook nog een elektronische dobbelsteen.
Jaren geleden ben ik in het blad Elektuur eens een schakeling van een dobbelsteen tegengekomen. Alleen ging daar één lampje aan en de positie van het lampje was het getal dat je 'gegooid' had. Ik denk dat dit gedaan is omdat de schakeling nog met lampjes werkte en dan wordt het lastig vanwege het stroomgebruik meerdere lampjes tegelijk te laten branden.
Omdat er nu 'low current' Led's in de handel zijn is dit geen bezwaar meer.

Ik ben zodoende tot de volgende schakeling gekomen:

 

 

Zodra je de schakeling aanzet en de start/stop knop ingedrukt houdt dan branden alle Led's, het lijkt continue, maar ze worden een voor een achter elkaar aangestuurd, maar omdat de frequentie van de blokgolfgenerator hoog is en ons oog traag lijkt dit maar zo. Ze gaan wel degelijk achter elkaar aan en uit.
Zodra de knop losgelaten wordt blijven er een of een aantal Led's branden en vormen het getal wat je gegooid hebt, net zoals bij een echte dobbelsteen.
Dat verklaart ook de dioden die op een vrij complexe manier met elkaar verbonden zijn. Want bij elk van de uitgangen Q hoort een bepaalde configuratie.
Is bij het loslaten van de knop bijvoorbeeld uitgang Q1hooggebleven dan worden de eerste en vierde transistors aangestuurd en zullen de Led's a en d blijven branden, ergo je hebt dan een 2 gegooid. De opgenomen stroom is zo gering dat de schakeling gevoed kan worden uit een 9V batterij.