Een eenvoudige metaaldetector

Metaaldetectoren zijn tegenwoordig te kust en te keur te koop, analoog zowel digitaal. Ik heb een digitale in een overmoedige bui aangeschaft maar of ik doe het niet goed, of er is iets mis met het ding. Als ik hem aanzette om een leiding vanaf een stopcontact te vinden in de muur gaf hij over vrijwel het hele muuroppervlak een signaal. Daar heb je dus weinig aan. Je wilt wel op een centimeter of zo weten waar je wel dan niet een gaatje in de muur kunt boren.

Dus zelf maar weer iets in elkaar geknutseld, met eenvoudige transistoren.

De schakeling bestaat uit een oscillator gevormd door de twee transistoren rechts in de afbeelding. Wanneer de schakeling oscilleert wordt door de koppeling van de twee spoelen L en L' de linker transistor opengestuurd en zal de basis van de darlington gevormd door de twee transistoren midden in de afbeelding dichtgestuurd worden. De lamp in de gemeenschappelijke collector zal dan uit zijn. Komt de spoel echter in de buurt van metaal dan wordt het signaal op de basis van de linker oscillator schakeling minder aangestuurd en deze gaat dicht. Daardoor gaat het lampje branden. Het is nogal kritisch vandaar dat er twee potentiometers in de emitter van de transistor zitten, een instelpotmeter van 1K en een draaipotmeter van 250 om, waarmee de gevoeligheid in te stellen is.

Helemaal links in de afbeelding zie je twee transistoren in een misschien wat ongewone configuratie, deze twee transistoren vormen samen met de weerstand van 2700 een gestabiliseerde spanning voor de oscillator.
Zodra de spanning over de oscillator zou willen stijgen gaat de BC558 verder open en ook daardoor de BC548. Deze gaat dus meer stroom trekken en zodoende zakt de oscillatorspanning. Daalt de spanning dan gebeurt het omgekeerde. Deze schakeling is een must omdat de batterijspanning niet constant is. Ik heb deze schakeling apart uitgeprobeerd en het is verbluffend om te zien hoe de spanning nagenoeg constant blijft, zelfs bij een batterijspanning van 6 Volt is deze onveranderd.

Rest nog iets te zeggen over de constructie van de spoel. Deze bestaat uit twee windingen naast elkaar op een ferriet staafje van 60 mm lang en 10 mm rond. Het begin van de wikkeling ligt op 15 mm van het uiteinde, spoel L bestaat 84 windingen en L' uit 34 windingen van koperemailledraad met een diameter van 0,2 mm. Hoe de spoel in de schakeling aangesloten dient te worden is aangegeven met de letters a.b.c en d.

Het geheel dient in een kunststof kastje gemonteerd te worden, met de spoel vastgekit tegen de zijkant.

Om er mee te werken schakel je het ding in en draait net zolang aan de potmeter van 250 Ohm totdat de lamp uitgaat. Zodra je nu in de buurt van metaal komt brandt hij weer. Het apparaatje is redelijk gevoelig.