Behalve dat je dit experimenteel kunt
bepalen kun je dit ook berekenen.
Zodra je fiets in beweging is werken er een aantal krachten op,
waarvan de luchtweerstand, zeker bij hogere snelheden, het grootste
aandeel levert. Zodra je ook nog een helling opgaat of accelereert
dan spelen deze krachten, naast de luchtweerstand, ook een grote
rol.
Het onderstaande verhaal gaat verder
uit van een in goede staat verkerende fiets, niet een met een
flink verroeste ketting, erg zachte banden of aanlopende wielen.
De totale tegenwerkende kracht is de
som van rolweerstand Frol, luchtweerstand Fwind, kracht om te accelereren Faccel en eventueel
de kracht die nodig is om een helling op te rijden Fhelling.
De eenheid van kracht is Newton [N].
In sommige gevallen kunnen de laatste twee ook gunstig voor de
berijder uitvallen, ga je een helling af dan zijn deze krachten
negatief.
Verder mogen we niet vergeten de wrijvingsverliezen
in lagers e.d.
Het rendement van de overbrenging is ook nooit 100%, het vermogen
dat je op de pedalen ontwikkelt komt zeker niet in zijn geheel
op het achterwiel terecht.
In formule samengevat:
Ftot = (Frol + Fwind + Fhelling + Faccel ) / η
Hierin is η het rendement van de overbrenging. (Dit is een
dimensieloos getal)
Voor een normale fiets bedraagt deze 0.92 en voor een racefiets
0.95
Hieronder laten we zien hoe we deze afzonderlijke grootheden bepalen.
Frol = Cr * m * g
Hierin is:
|
|
de coefficient van rollende wrijving (dimensieloos) |
|
|
het totale gewicht in kilogram van fiets en berijder |
|
|
de versnelling van de zwaartekracht 9.81 m/s2 |
Fwind = (ρ* Cw * A * vwind2) / 2
Waarin:
| ρ | de dichtheid van lucht is in kg/m3 (1.2 kg/m3) |
| Cw | de coefficient van de luchtweerstand (dimensieloos) |
| A | het geprojecteerde oppervlak van de berijder en fiets in de rijrichting in m2. |
| vwind | de luchtsnelheid in m/s. Om km/uur om te rekenen naar m/sec moet je |
| eenvoudig het aantal km/uur delen door 3.6 b.v. 25 km/uur = 25/3.6 = 6.944 m/s |
De waarde van A is lastig te bepalen, evenals Cw, daarom
bepaalt men het product van beide, meestal in een windtunnel.
De waarden van Cw * A voor een normale fiets en een racefiets
zijn 0.6 m2 en 0.39 m2
Het zal duidelijk zijn dat de waarde
Cw
* A anders zal zijn wanneer je b.v. achteruit zou rijden, en dus
ook bij een zijwaartse wind. Alleen wanneer je een echte tegenwind
hebt, dus pal van voren mag je deze snelheid optellen bij vwind,
krijg je hem pal van achteren dan mag je deze van vwind aftrekken
maar de waarde Cw * A zal dan niet geheel juist zijn. Hetzelfde
geldt voor een zijdelingse wind, in dat geval moet je de vectorsom
nemen in de rijrichting.
Het is het eenvoudigst uit te gaan van windstil weer.
Fhelling = m * g * sin(φ)
Waarin φ de hoek is in graden met het horizontale vlak. Ga
je een helling af dan vul je de hoek als negatief in.
Faccel = m * a
Waarin a de versnelling is in m/s2
Zodra je deze afzonderlijke krachten berekend hebt kan je de totale
kracht Ftot uitrekenen en
vervolgens het vermogen, want dit is eenvoudig kracht x snelheid.
De uitkomst is dan in Watt.
Wil je ook nog weten hoeveel PK dit is dan moet je het aantal
Watts delen door 736.
Maar dit is een verouderde eenheid en wordt niet meer gebruikt
tegenwoordig.
Het vermogen dat je uiteindelijk moet leveren is dus:
Wil je snel even zien welk vermogen je moet ontwikkelen bij een bepaalde snelheid Klik hier